ميرزا محمد على ( معلم حبيب آبادى )

317

مكارم الآثار در احوال رجال دوره قاجار ( فارسى )

و آن جناب در اين سال وفات كرده ، چنان كه در « الذريعة 2 ش 144 » و هم در كتاب « ماضى النجف و حاضرها » و نيز آقاى آقا نجفى مرعشى در رسالهء « نسبنامهء سادات سجادىها » نوشته‌اند ، ليكن هم در « الذريعة 1 ش 1047 » در سنه 1208 آورده ، و در « شجره‌نامه خاتون‌آبادىها » در سنه 1211 گفته كه ظاهرا اشتباه باشد . و به‌هرحال ، وى در نجف در ايوان علماء دفن شده ، و زوجهء او دختر يكى از دختران علامهء مجلسى كه آن دختر علامهء مذكور از عتيقه‌اى معقوده مىباشد ؛ بوده ، و فرزندان وى : مرحوم حاجى مير محمد حسين 30 و حاجى مير سيد محمد 30 در ( 1233 ) و ( 1244 ) بيايند ، و فرزند ديگرش مير محمد تقى 30 بوده ، و حاجى مير سيد محمد و مير محمد تقى ( دو برادر ) دو دختر مير عبد الواسع ( 1215 ) را بزوجيت داشته‌اند ، و مير محمد تقى از اين زن يك پسر و يك دختر داشته . و نيز مير عبد الباقى صاحب عنوان چندين نفر دختر داشته كه حلائل أولاد أولاد أمير محمد مهدى برادرش و أولاد أولاد مير عبد الواسع مذكوران در ( 1215 ) بوده‌اند ، چنان‌كه در « تذكرة الانساب : 100 » نوشته . و چون در اين عنوان ذكر شد كه مير عبد الباقى امام جمعهء اصفهان بوده و نخستين كسى از امام جمعه‌هاى اصفهان كه شرح حالش در اين كتاب عنوان شده وى مىباشد ، لذا مناسب چنين ديدم كه فهرست اسماء امام جمعه‌هاى اين شهر را تا آنجا كه اطلاع بر آن دارم در اينجا بنويسم ، پس بدين آهنگ شروع كرده و قبلا گوئيم كه امام جمعه بودن چنان‌كه در ( ج 1 ص 79 ش 42 ) هم بدان اشاره شد منصبى است كه در هر عصرى براى هر شهرى از طرف پادشاه وقت بيكى از علماء داده مىشود ، و در امامت جمعه شرايطى است كه در امامت جماعت نمىباشد ، و ازاين‌رو مىبينيم در احوال علماء بعضى را بامامت جمعه و جماعت هر دو و بعضى را بيكى از آن دو وصف نموده‌اند ، و شايد فرق آنها اين باشد كه امامت جمعه چون از طرف پادشاه وقت به كسى واگذار مىشده چندان جنبهء عدالت در آن كس شرط نبوده و فقط شرط آن واگذار شدن از طرف پاشاه بوده ، و امامت جماعت شرط آن عدالت بوده و تعيين از طرف پادشاه را لازم نداشته ، بناء بر اين گاهى يك نفر يكى از آن‌ها را داشته و گاهى هر دو را ، و ديدى كه ما صاحب عنوان را به هر دو وصف نموديم ، و آن نص « روضات : 197 » است كه آنجا او را به هر دو وصف نموده ،